جدیدترین مطالب امروز

تفاوت خیانت در امانت با سایر جرایم علیه اموال

مجموعه: مقاله حقوقی تعداد بازدید: 15
تفاوت خیانت در امانت با سایر جرایم علیه اموال

تفاوت خیانت در امانت با سایر جرایم علیه اموال

 

خیانت در امانت

 

خیانت در امانت عبارت است از استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن توام با سوءنیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

قانونگذار تعریفی از بزه خیانت در امانت به عمل نیاورده است اما به نظر برخی از حقوقدانان، خیانت در امانت عبارت است از استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن توام با سوءنیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

جرم خیانت در امانت از گذشته‌های دور در جوامع بشری جرم‌انگاری شده است. در اسلام نیز آیات و روایات زیادی وجود دارد که انسان‌ها را به رعایت امانت‌داری و رد  امانت سفارش کرده است. امانت در اصطلاح عبارت است از مالی که به وسیله یکی از عقود امانی یا به حکم قانون، نزد شخصی باشد.

قانونگذار تعریفی از بزه خیانت در امانت به عمل نیاورده است اما به نظر برخی از حقوقدانان، خیانت در امانت عبارت است از استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن توام با سوءنیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.


استعمال
مصرف کردن یا استفاده کردن از مال مورد امانت جرم است. برای مثال شخصی اتومبیل خود را به دوستش امانت می‌دهد تا در پارکینگ منزل خود از آن نگهداری کند. ولی دوست وی از آن اتومبیل برای مسافرکشی استفاده می‌کند.


تصاحب
یعنی شخص امین به جای انجام وظیفه اصلی‌اش، رفتاری با مال مورد امانت کند که مال دیگری را از آن خود بداند و با آن طوری رفتار کند که دیگران گمان کنند او مالک مال است.


اتلاف
تلف کردن یا نابود کردن مال مورد امانت یکی دیگر از گونه‌های خیانت در امانت است. از بین بردن مال مورد امانت به شکل‌های گوناگون متصور است.


شرایط سپردن مال امانی
برای تحقق جرم خیانت در امانت، مال امانی باید توسط مالک یا متصرف قانونی به امین سپرده شود. همچنین سپردن مال باید از راه‌های قانونی صورت گرفته باشد؛ بنابراین اگر سارق، مال مسروقه را نزد دیگری به امانت گذارد و امین به جای بازگردان مال، آن را به ضرر سارق به صاحب اصلی کالا یا دولت بدهد یا اصلاً از آن به نفع خود استفاده کند، مرتکب جرم خیانت در امانت نشده است.


سوءاستفاده از سفید مهر یا سفید امضا، از مصادیق خیانت در امانت
مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، موضوع خیانت در امانت را مورد بررسی قرار داده است. فصل نهم از قانون مجازات عمومی سال ۱۳۰۴، به موضوع کلاهبرداری و فصل ۱۰ این قانون به موضوع خیانت در امانت اختصاص داشت. در قانون مجازات عمومی سال ۱۳۰۴، ۳ ماده ۲۳۹، ۲۴۰ و ۲۴۱ به موضوع خیانت در امانت می‌پرداخت. ماده ۲۴۰ این قانون مشابه ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی با موضوع سوءاستفاده از سفید مهر یا سفید امضا است. همچنین ماده ۲۴۱ قانون مجازات عمومی تا اندازه بسیاری با ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مشابهت دارد.

بر اساس ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی، هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده ‌است یا به هر طریق به‌ دست آورده، سوءاستفاده کند، به یک تا سه‌ سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات نیز می‌گوید: هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته‌هایی از قبیل‌ سفته، چک، قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی‌ برسد و شخصی که آن اشیا نزد او بوده، آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کند، به حبس ‌از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. یکی دیگر از موادی که در قانون مجازات عمومی سابق به بحث خیانت در امانت اختصاص داشت، ماده ۲۳۹ بود که در قانون مجازات اسلامی از مواد مربوط به این جرم حذف شد و در قانون مجازات اسلامی در ماده ۵۹۶ به بحث کلاهبرداری اضافه شد.

بر اساس ماده ۵۹۶ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، هر کس با استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوی و هوس او یا حوایج شخصی افراد غیررشید به ضرر او نوشته یا سندی اعم از تجاری یا غیرتجاری از قبیل برات‌، سفته‌، چک‌، حواله‌، قبض و مفاصا حساب یا هرگونه نوشته‌ای که موجب التزام‌ وی یا برائت ذمه گیرنده سند یا هر شخص دیگر می‌شود به هر نحو تحصیل کند، علاوه بر جبران خسارات مالی به حبس از شش ماه تا دو سال و از یک میلیون تا ده میلیون ریال جزای نقدی محکوم ‌می‌شود و اگر مرتکب ولایت یا وصایت یا قیمومت بر آن شخص ‌داشته باشد مجازات وی علاوه بر جبران خسارات مالی از سه تا هفت سال حبس خواهد بود.


ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی از مصادیق جعل
ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی با عنوان خیانت در امانت، که مشابه یکی از مواد قانون مجازات عمومی است، به نحوی به عنوان کلاهبرداری و البته جعل محسوب می‌شد، این ماده به جعل مفادی نیز شبیه است و می‌تواند از مصادیق جعل باشد.در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، استعمال، تصاحب، تلف و مفقود شدن اشاره شده است که باید نسبت به اموال منقول و غیرمنقول صورت گیرد تا عنصر مادی خیانت در امانت محقق شود. در خصوص خیانت در امانت، سوالاتی مطرح می‌شود، در برخی موارد خیانت در امانت، حالات اشاره‌شده در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی وجود ندارد. به عنوان مثال گاه اموالی در اختیار یک کارگر منزل نیست اما او این اموال را تصاحب، استعمال، تلف یا مفقود می‌کند. در چنین مواردی ابهام وجود دارد که آیا این مورد جزو موارد خیانت در امانت است یا خیر.

بر اساس یکی از نظریه‌های اداره حقوقی قوه قضاییه، اعمال این کارگر از مصادیق خیانت در امانت است، با وجود اینکه عنصر «سپردن» وجود نداشته است. رباخواری جرم است، برخی افراد به قرض دادن مبالغی به سایرین اقدام و در مقابل از فرد مورد نظر نوشته‌ای دریافت می‌کنند، مبنی بر اینکه «به فلان فرد تعدادی سکه امانت داده‌ام». در این شرایط اگر فرد در تاریخ مشخص، مبلغ مورد نظر را بازپرداخت نکرد، به دلیل اینکه فرد قرض‌دهنده یک ید امانی برای خود تعریف کرده است، فرد قرض‌گیرنده در صورت نپرداختن مبلغ مورد نظر، تحت تعقیب کیفری قرار می‌گیرد. در بعضی از موارد خیانت در امانت، استعمال، تلف و مفقود کردن وجود ندارد، بلکه ممکن است شیوه‌های دیگری برای تحقق این جرم وجود داشته باشد، به عنوان مثال فرد بی‌دقتی کرده و به همین دلیل ممکن است دیگری مالش را بدزدد یا تصاحب کند. در چنین مواردی نیز با تفسیری متفاوت می‌توان گفت که خیانت در امانت محقق شده است.


مواردی که مستاجر با انقضای مدت اجاره، اقدام به تخلیه ملک نمی‌کند
با توجه به ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول به عنوان اجاره به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که مسترد شود یا به مصرف معینی‌ برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین استعمال یا تصاحب یا تلف کند، به حبس ‌از ۶ ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

در چنین مواردی، مالک از مستاجر به دلیل تخلیه نکردن ملک تحت عنوان خیانت در امانت شکایت می‌کند. چنین شکایتی در مقطعی از زمان بسیار شایع بود تا اینکه اداره حقوقی قوه قضاییه در سال ۸۲ در نظریه‌ای اعلام کرد که صرف عدم تخلیه مورد اجاره، پس از انقضای مدت اجاره یا استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن مورد اجاره به ضرر مالک نیست تا مشمول ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی باشد. بنابراین صرف تخلیه نکردن، خیانت در امانت محسوب نمی‌شود.


تفاوت جرم خیانت در امانت و کلاهبرداری
تفاوت عمده میان کلاهبرداری و خیانت در امانت از جهت حیله و تقلب است، تا آنجا که عمل واحد نمی‌تواند واجد هر دو عنوان کلاهبرداری و خیانت در امانت باشد. تفاوت دیگر، مربوط به عنصر نتیجه است. شرط تحقق کلاهبرداری، انتفاع مجرم یا شخص مورد نظر او است اما درجرم خیانت در امانت، انتفاع خائن در امانت ضروری نیست.


تفاوت جرم خیانت در امانت و اختلاس
اختلاس یکی از فروض جرم خیانت درامانت است؛ با این تفاوت که مرتکب اختلاس مأمور دولت بوده و نسبت به دولت یا اموال اشخاص که به حسب شغل یا مأموریت نزد وی بوده است، مرتکب خیانت می‌شود.

 

 

برای مشاوره حقوقی با وکیل خوب در دعاوی حقوقی یا کیفری با ما تماس بگیرید. 

وکیل پایه یک کیفری در تهران و شهرستان

مشاوره تلفنی با وکیل پایه یک دادگستری     ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۷

برای مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل پایه یک متخصص در امور خانواده و طلاق ، ملکی و ثبتی و قرارداد  با ما تماس بگیرید.

جهت مشاوره با وکیل در تهران با خط ثابت از سراسر ایران با شماره ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۷ تماس حاصل فرمایید .

جهت تعیین وقت مشاوره حضوری حقوقی و درخواست وکیل با شماره های  ۸۸۹۶۸۳۷۲ – ۸۸۹۶۷۸۴۱ (۰۲۱) تماس حاصل فرمایید .

 

دادورزیار اولین سایت ارائه دهنده آنلاین تنظیم دادخواست، تنظیم شکوائیه و تنظیم لایحه با نازلترین قیمت و در کمترین زمان ممکن میباشد، که موجب صرفه جوئی در وقت ، هزینه و حذف رفت و آمدهای درون شهری می گردد .
این سایت با استفاده از تجربیات و به کارگیری قضات محترم بازنشسته و وکلای برتر ایران و استعدادهای درخشان حقوقی اقدام به ارائه خدمات حقوقی و کیفری اعم از انواع مطالبات وجه ، تنظیم انواع شکوائیه و پیگیری آن ، تنظیم انواع قراردادهای داخلی و بین المللی ، داوری داخلی و بین المللی ، نظارت مستمر و پیگیری دائم پرونده های جاری می نماید .
همچنین مشاوره تخصصی در امور ثبتی ، مالیاتی ، شهرداری ، اداره کار ، سازمان قضایی نیروهای مسلح و ارائه خدمات تخصصی در زمینه ثبت برند ، علائم تجاری ، ثبت شرکتها و ارائه خدمات مشاوره تلفنی حقوقی ، مشاوره حضوری و ارائه مشاوره حقوقی آنلاین از دیگر خدمات این سایت می باشد .
مشاوره تلفنی     :   ۲۹۵۷ ۹۰۷ ۹۰۹
تلفن های تماس  :  ۸۸۹۶۸۳۷۲-۸۸۹۶۷۸۴۱
آدرس سایت    :    https://dadvarzyar.com

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

نظر شما برای “تفاوت خیانت در امانت با سایر جرایم علیه اموال”

دیدگاه ها بسته شده اند.

قالب خبری